Hoe wordt Sanguis gemaakt vol.1
Hey boys & girls,
Mensen vragen me steeds vaker hoe een Sanguis pagina letterlijk tot stand komt. Wat voor materialen ik gebruik, hoe het proces verloopt etc. Ik mag zelf ook graag een beetje over de schouder kijken bij tekenaars, dus ik wil iedereen via dit artikel laten zien hoe ik werk en waar ik mee werk.
1. Script
Alles begint met het script. Gert-Jan is de schrijver van Sanguis en mailt mij per nummer het script van de comic. In dat script staat per plaatje beschreven wat er moet gebeuren. Ik heb en neem daarin de vrijheid om dingen te veranderen als dat me beter uitkomt. Ik kan op sommige momenten besluiten dat ik drie kleine plaatjes met veel dialoog mooier kan laten zien in een grote plaat. Het script is dus meer een soort leidraad, maar geen vaste regel.
2. Thumbnails
Het maken van thumbnail schetsjes werkt heel goed om snel een idee te krijgen van hoe ik mijn pagina eruit wil laten zien. Ik schets vaak snel in het script in een hokje van ongeveer 2 bij 3 cm een pagina layout in elkaar. Dat is heel ruig en absoluut niet gedetailleerd. Het dient puur om te kijken hoe de verhoudingen in de pagina moeten zijn tussen de verschillende dingen die ik wil laten zien. Er zijn tekenaars die meteen op groot formaat beginnen met tekenen. Het gevaar zit er in dat je dan te klein begint in een hoekje en geen mooie compositie krijgt op je pagina. Voor mij werkt het in elk geval niet.
3. Digitaal schetsen
Wanneer ik tevreden ben met mijn thumbnail schetsje, scan ik deze in, gooi ik hem als een onderlaag in Photoshop en vergroot hem tot een normale pagina. Ik heb een standaard formaat pagina in Photoshop. Ik plaats vervolgens een laag over de thumbnail laag en ga met behulp van mijn Wacom tablet en pen (pen 1) in deze laag de pagina schetsen. Ik hou deze schets nog steeds vrij losjes omdat hij later in het proces als onderlegger op de lichtbak komt te liggen. Ik kies er dus voor om dit digitaal te doen en wel om de volgende redenen:
Ik kan gemakkelijker en sneller delen op de pagina toch nog even uitvergroten of verkleinen
Ik kan met behulp van meerdere lagen allerlei details aanpassen en proberen. Iets dat me op een stuk papier veel meer tijd zou kosten omdat ik moet gummen en opnieuw de personen e.d. moet schetsen.
Het scheelt me materialen en dus geld.
4. Overzetten naar papier
Als de digitale pagina klaar is print ik deze uit en leg ik hem op de lichtbak. Nu gaat het echte tekenwerk beginnen. Ik gebruik net als heel veel tekenaars een vulpotlood met daarin een 0.5 mm non repro blue stiftje (pen 2). Voor de mensen die het niet weten, dat blauwe wordt door een scanner niet opgepikt als je scant in zwart wit of grijswaarden modus. Als je tekent met een gewoon potlood en daarna gaat inkten, zul je de potloodlijnen die nog zichtbaar zijn moeten weggummen, waardoor je inkt misschien ook zal beschadigen. Of je moet die potloodlijntjes na het scannen van je pagina nog allemaal in Photoshop wegwerken. Niemand heeft daar zin in, dus schetsen met blauw scheelt je een hoop geouwehoer.
Het papier dat ik op dit moment gebruik is 224 grs Canson ‘natuurlijk wit’ tekenpapier met een fijne korrel. Dat is een papier met een wat ruigere uitstraling. Ik heb in het verleden gewerkt op gladdere bristol boards, maar dat bevalt me niet. Daarom probeerde ik nu dit ruigere papier en dat ligt me lekkerder. Puur een smaak kwestie dus.
Op de lichtbak plak ik met papiertape de schetspagina aan het nog lege tekenpapier. Dan kan het tekenen beginnen. Ik trek in principe de ruige schets over en maak definitieve keuzes wat betreft details, ik strak de tekeningen op en zo werk ik de hele pagina uit.
5. Inkten
Inkten is een verhaal op zich. De oplettende kijker weet dat ik Sanguis 0, de prequel, heb geïnkt, maar dat ik Sanguis 1 gewoon in potlood heb getekend en dat rechtstreeks heb gescand. Dat had puur te maken met de behoefte om te experimenteren met materialen. Sanguis 0 inkte ik met fineliners op gladde bristol boards, maar ik vond dat ik de actie uit de tekeningen haalde. Soms kun je de pagina ‘dood’ inkten, zeg maar. Het spontane van het potlood verlies je en ook al ziet zo’n inkt pagina er dan heel strak uit, het mist soms die speelsheid die er bij het schetsen in zat. Daarom maakte ik de keuze om Sanguis 1 in potlood te houden. Dat gaf een ruig effect en dat kan Sanguis hebben, omdat het een occult en duister verhaal is. Ondanks dat ik trots ben op dat werk, was het me toch nog niet helemaal naar de zin. Ik blijf een verzamelaar in hart en nieren en op de FACTS beurs in Gent van 2010 tikte ik twee boeken van Eric Canete op de kop. Hij inkt zijn werk met een brushpen en houdt zijn werk lekker losjes, soms heel losjes zelfs. Jansma naar de kunstwinkel en meteen een brushpen gehaald. Dat in combinatie met het ruigere papier waar ik nu op werk, is precies hetgeen waar ik naar op zoek was. Inkten, maar toch vloeiend en spontaan. Op de vraag of ik niet bang ben om lezers af te schrikken met mijn experimenten kan ik alleen maar antwoorden dat ik ze laat zien dat ik zelf ook blijf leren en ontdekken en dat ik ze meeneem in dat traject.
Anyway... ik gebruik dus een brushpen (pen 3). Het licht in de kamer gaat uit, de lichtbak aan en ik begin rechtsboven in de hoek te inkten. Ik moet dat op die manier doen. Ik ben namelijk linkshandig en als ik van links naar rechts zou werken veeg ik mijn eigen werk uit. De linkshandigen zullen nu instemmend knikken. De rechtshandigen, ja, irritant he? Daar hebben jullie dus geen last van. Ik ga van rechts naar links en maak al het lijnwerk klaar.
Na het lijnwerk is het tijd om de grote zwarte delen op te vullen. Mensen vragen vaak waarom ik dat niet gewoon in Photoshop doe. Dat zou kunnen, maar je originele pagina is dan minder mooi, vind ik. En minder mooie originele pagina’s worden niet verkocht. Strips maken is een dure hobby, dus middels het verkopen van mijn originelen probeer ik de kosten wat te drukken. Ik ben bereikbaar via de mail, he :-)
De grote zwarte vlakken inkt ik niet met de brushpen. Dat duurt een eeuwigheid en die tijd kan ik beter gebruiken. Daarom pak ik daarvoor mijn 0.8 Staedler pigment liner (pen 4). Ik maak daarmee de outlines waar zwart omheen moet komen dikker. Daarna pak ik een dikkere stift, een Staedler lumocolor medium (eigenlijk een cd-marker, maar wtf) (pen 5) of een Pentel Maxiflo permanent marker (pen 6). Daarmee gaat zwarten een stuk rapper. Voor de echte huge zwarte stukken pak ik de dikste mofo die ik kon krijgen, de Pentel M180 chisel point permanent marker (pen 7). Menig schoolmeisje zou er jaloers op zijn, althans... in mijn hoofd. Van de lucht die van dat ding af komt, zou je vermoeden dat er pure diesel in zit, maar goed, it does the trick!
Als ik daarmee klaar ben en weer ben bijgekomen van de bedwelmende lucht check ik de hele pagina nog een keer en maak desgewenst lijnen nog wat dikker. Daarna schrijf ik met een potlood onderaan voor welke comic ik de pagina heb gemaakt, in welke maand en welk jaar en gaat er een DMTR krabbel op.
En zo is een pagina klaar om gescand, gekleurd en geletterd te worden. Al met al ben ik met het maken van een pagina ongeveer een dag bezig. Het schetsen van de thumbnail is nog het meeste werk, gek genoeg. Als ik daar goed over nagedacht heb, is de rest slechts een kwestie van uitvoeren. Ik bewaar die thumbnail dan vaak ook even een dag. Dan kan ik er op mijn vrije vrijdag met een fris oog naar kijken en de pagina gaan tekenen.
Het inkleuren en letteren is ook weer een heel werk en omdat iedereen nu waarschijnlijk al in slaap was gevallen, bewaar ik dat verhaal voor een volgende keer!
Ik hoop dat jullie het leuk vonden en als je vragen hebt, stuur me dan gerust een mailtje op dmtr@dropcomics.nl